Nuôi dạy con trẻ chưa bao giờ là dễ dàng với các bậc làm cha làm mẹ, nhất là khi con còn nhỏ tuổi chưa hiểu chuyện, tính khí còn thất thường khiến nhiều bậc cha mẹ cảm thấy vô cùng đau đầu. Trẻ con cảm xúc thay đổi rất nhanh, dễ vui mà cũng dễ giận và khi chúng giận dỗi, nóng nảy thì thường đi kèm với “ăn vạ”. Nếu cha mẹ dễ dàng thỏa hiệp con thì tính khí chúng sẽ trở nên bướng bỉnh hơn và sau này sẽ rất khó dạy bảo. Sau đây các bạn hãy cùng chúng tôi tìm hiểu về một vài cách giúp cha mẹ kìm chế con khi chúng tức giận để trẻ hiểu chuyện và ngoan ngoãn hơn nhé.
Dấu hiệu khi trẻ tức giận
Ngày nay, không khó để nhìn thấy cảnh trẻ em tức giận. Chúng khóc lóc, gào thét với cha mẹ, với bạn bè ở gia đình, ở nhà trường. Và cả ở trên đường phố, trong siêu thị hay trong công viên. Không có được món đồ như ý, trẻ đùng đùng tức giận. Không được đi chơi, trẻ hung hăng, đập phá đồ. Kèm theo cả những hành động bạo lực. Như đánh mẹ hay tuôn ra những lời vô cùng gay gắt đáp lại sự từ chối của cha mẹ. Hoặc ví dụ như đi học bị điểm kém, về nhà trẻ khăng khăng đòi bỏ học. Khi bị cha mẹ trách mắng, trẻ sẽ tỏ ra vô cùng tức giận. Chúng dọa sẽ làm đau bản thân, dọa sẽ tự tử, dọa sẽ bỏ nhà đi…
![Dấu hiệu khi trẻ tức giận](https://hartski.com/wp-content/uploads/2021/09/42.jpg)
Theo thuyết tâm lý học Freud, độ tuổi 1-3 là giai đoạn trẻ hình thành cái tôi (Ergo). Chúng muốn khẳng định cái tôi, muốn được đóng góp, muốn được tự lập. Muốn được chia sẻ nhưng em bé còn quá nhỏ, khả năng ngôn ngữ chưa hoàn thiện. Chúng chưa thể hiện hết được những mong muốn, nhu cầu của con với người khác. Nên rất dễ nổi nóng, bực tức, và đỉnh điểm là những cơn ăn vạ kéo dài. Việc con hét ầm ĩ là khi con “cầu cứu”, con kêu gọi sự giúp đỡ. Hay như con đánh mẹ, con đánh bà vì mẹ, ông bà,.. Với một em bé dưới 3 tuổi, các hình phạt không có quá nhiều tác dụng. Bộ não của con chưa đủ phát triển để tiếp nhận và nhớ hình phạt, lần sau không tái phạm.
Cha mẹ cần biết dạy con đúng cách
Dù cho bạn có phạt con đứng góc nhà 1 chỗ em bé cũng vẫn có hành vi. Như chạy ra khỏi chỗ, phạt khoanh tay. Con cũng chưa hiểu khoanh tay là gì, tại sao phải khoanh tay. Hay bình tĩnh là gì – làm thế nào để bình tĩnh. Kể cả việc kêu con xin lỗi, con đều chưa thể hiểu được. Việc này nằm ở “khả năng” của con còn bị giới hạn. Chứ không nằm ở việc giáo dục của gia đình, của trường học.
Mọi hành động đều là bắt chước, thấy người khác làm thì mình làm theo. Nếu người lớn có hành vi tốt, bé bắt chước hành vi tốt và ngược lại. Trẻ em thực sự không hề muốn gây rắc rối cho bố mẹ. Nhưng trong đa số trường hợp đúng là rất khó khăn và phiền toái khi trẻ ăn vạ. Bố mẹ nên làm gì khi trẻ ăn vạ? Nghe theo ý trẻ hay là giữ vững lập trường của mình? Đó quả là một câu hỏi khó và để thực hiện cần luyện tập rất nhiều.
Ngoài ra, khi trẻ tức giận, đòi hỏi thì chỉ nên một người cùng trẻ xử lý vấn đề. Tránh trường hợp “cầu cứu” sau này. Khi bố đang can thiệp thì mẹ ra chỗ khác và ngược lại. Bố mẹ cũng cần thống nhất phương pháp. Không nên bố đánh đòn, mẹ chiều chuộng. Thực ra khi trẻ cáu giận khiến cha mẹ mất mặt hoặc cáu giận theo. Cha mẹ cần phải bình tĩnh và gieo vào con sự bình tĩnh ấy.
Các bước giúp cha mẹ kìm chế cơn giận của con
![Các bước giúp cha mẹ kìm chế cơn giận của con](https://hartski.com/wp-content/uploads/2021/09/44.jpg)
- Bước 1: Đi ra ngoài “môi trường đó” một lúc để chính cha mẹ được bình tĩnh lại. Với cha mẹ quá nóng tính hoặc đang bực bội chuyện khác. Sẽ dễ có hành vi vô thức, không kiểm soát.
- Bước 2: Đếm từ 1-6, 6 giây đầu tiên chính là 6s mất bình tĩnh nhất. Cảm xúc tức giận lên đỉnh điểm và rất dễ có hành vi mất kiểm soát ở cha mẹ.
- Bước 3: Chờ đợi. Nếu trẻ đang tức giận, ăn vạ quá mức. Con sẽ không nghe thấy cha mẹ nói gì. Cách tốt nhất là chờ đợi để trẻ quên đi và tự vượt qua đỉnh điểm của trận ăn vạ. Bạn có thể rời ra một góc và chú ý quan sát con.
- Bước 4: Ôm con
- Bước 5: Khi cả con và bạn đã đủ bình tĩnh để bắt đầu nói chuyện với con thì nhìn gì nói đấy. Định nghĩa chính xác những gì đang diễn ra, không dán nhãn. Không nên không phán xét hành vi (con đánh bà là hư). Mà gọi tên cảm xúc của con (Con đang tức giận/đau/buồn phải không?).
- Bước 6: Với trẻ đập, ném đồ đạc, tự làm đau mình/người khác. Hãy cố kéo trẻ ra khỏi tình huống đó. Và lặp lại các bước trên.
- Bước 7: Kiên nhẫn nhất có thể để nghe con trẻ, hiểu nhu cầu, đáp ứng nhu cầu của con.
- Bước 8: Giải thích đơn giản, ngắn gọn, rõ ràng cách con có thể làm lần sau (dù trẻ có thể không nhớ và vẫn lặp lại hành vi đó, cha mẹ vẫn tiếp tục nói lại để con nhớ).